Oppdatert informasjon på fjesboka

Kjære alle dykk som gjerne vil følgje med på aktiviteten til Tromsø mållag.

I det siste har vi nytta oss mykje meir av fjesboksida vår. Den er å finne her: https://www.facebook.com/Tromsomallag/

Ny og oppdatert informasjon kjem i hovudsak til å bli lagt ut på fjesboka. Til dømes har vi hatt konkurranse, og lagt ut litt nyhende frå nynorskland.

Følgj oss gjerne vidare der!

Lagt inn i Uncategorized | Legg att eit innspel

Gudsteneste med nynorsk liturgi

Førstkommande sundag, 19. april, vert det gudsteneste med nynorsk liturgi i Tromsø Domkirke. Gudstenesta startar kl. 11.00. Me ynskjer alle hjarteleg velkomne! Det vert kyrkjekaffi etter messa.

Tromsø Domkirke. Biletet er henta frå Wikimedia Commons.

Tromsø Domkirke.
Biletet er henta frå Wikimedia Commons.

Lagt inn i Uncategorized | Legg att eit innspel

Pressemelding om valfritt sidemål

Pressemelding sendt ut i samband med vedtaket i kommunestyret i Tromsø om å søke om ei prøveordning med valfritt sidemål i ungdomsskulen:

Sidemålsundervisning for alle!

Kommunestyret i Tromsø kommune vedtok 25. mars å søkje om ei prøveordning med valfritt sidemål i ungdomsskulen. Hovudproblemet med forslaget frå Isabell Pettersen Vikan (H) er argumentasjonen bak: det skal hjelpe særleg dei elevane som slit i hovudmålet sitt. Desse elevane har alt vore på skulen i sju år før dei byrjar med sidemålsundervisning. Så det blir altfor enkelt å seie at det er sidemålet som er den store bøygen, og dermed ei altfor enkel løysing å fjerne dei skriftlege krava i sidemålsundervisninga. For å ta på alvor dei utfordringane som denne gruppa har er politikarane og elevorganisasjonane nøydd til å ta tak i språkopplæringa i sin heilskap. Dette er noko Tromsø mållag absolutt kan stille seg bak: Me ynskjer generelt god språkopplæring, og særskilt når det kjem til sidemål og nynorsk.

– Med utgangspunkt i den forskingsrapporten Isabell Pettersen Vikan syner til, som er basert på prøveordninga med valfritt sidemål i den vidaregåande skulen i Oslo, er det nært opp mot umogleg å argumentere for at valfritt sidemål styrkar språkferdigheitene til elevane eller statusen til sidemål og nynorsk. Kvifor trur Isabell Pettersen Vikan og eit fleirtal i kommunestyret at det vil vera annleis i ungdomsskulen i Tromsø? Spør styremedlem i Tromsø mållag Åsne Ø. Høgetveit

– Det held mest å ta ein kikk på kapitteloverskriftene i konklusjonen for å forstå at forsøket i Osloskulen ikkje er eit eksempel å fylgje: “Forsøket har ikke hatt effekter på elevenes leseferdigheter” og “Elevene i forsøket presterte totalt sett litt svakere enn elevene som ikke var med i forsøket”, held Høgetveit fram.

Politikarar og elevar i Tromsø kommune bør heller sjå til forsking mellom anna frå NTNU og UiT NAU som syner at tospråklegheit og sidemål er ein styrke for elevane, og arbeide for styrkt sidemålsundervisning for Tromsøelevane.

Lagt inn i Uncategorized | Legg att eit innspel

Innkalling til årsmøte i Tromsø mållag

Styret i Tromsø mållag kallar med dette inn til årsmøte.
Tid: onsdag 18. februar kl. 19.00
Stad: Tårnrommet på Institutt for historie og religion,
Breiviklia på («den blå siloen») UiT

Saksliste:

1 Val av møteleiar og skrivar
2 Godkjenning av innkalling og saksliste
3 Årsmelding og Reknskap
4 Val
5 Arbeidsplan og budsjett for 2014
6 Innkomne saker

Kaffi og slikt

Deretter held Marie Nystuen Berger føredrag:
Sjørøvarar i dansk-norske farvatn

Medlemmer som har saker dei vil ta opp på årsmøtet kan sende dei til trond.trosterud@uit.no innan 9.2.

Sakspapir til årsmøtet blir sendt ut ca. ei veke før årsmøtet til alle vi har e-postadressa til. Er du usikker på om du står på e-postlista? Send ein e-post til Trond på førnemnde e-postadresse, så vert du inkludert.

Med helsing, styret.

Lagt inn i Uncategorized | Legg att eit innspel

Grunnlova og språk – medlemsmøte før jul

På grunn av feriemodus vart det ikkje rapportert noko om det flotte føredraget Tove Bull heldt for eit lydhørt og eksklusivt publikum før jul. Då er det godt ein kan gjera det i det nye året.
IMGP8710

Det var ikkje mange som møtte opp til medlemsmøtet før jul. Det kan meldast om berre tre frammøtte. Men desse tre fekk mykje att for å ta seg tid til å høyre på Tove Bull. Sjølv hadde eg høyrt henne prate om same tema under laurdagsuniversitetet, men kunne merke at mykje hadde modna sidan den gong. Det var eit djupare føredrag vi fekk på medlemsmøtet. Tove Bull kunne fortelje om kva språk Grunnlova vart skrive på i 1814, forskjellen mellom 17.mai-Grunnlova og 4.november-Grunnlova, og kva desse to sa om språk og på kva måte språk var lovfesta i Grunnlova frå den tida. I tillegg fekk vi eit innblikk i korleis dette har endra seg og kva prosessar som var i gang ved utforminga av den nye Grunnlova Stortinget vedtok i mai 2014, på både bokmål og nynorsk.

IMGP8703 - Tove Bull om språket i Grunnlova

Mellom anna vart det peika på at det først var i 4.november-Grunnlova det vart viktig å verne om språket, mykje for å hindre overstyring frå den nye unionspartnaren Sverige. I § 47 står det: «Det bør være en ufravigelig Regel, at den umyndige Konge gives tilstrækkelig Underviisning i det Norske Sprog.» (frå Wikipedia). Det er mellom anna ein av dei nye paragrafane i 4.november-Grunnlova. Noko av det publikum synest var mest interessant var i samband med den nye Grunnlova vi fekk i 2014. Der er samisk språk grunnlovsfesta, som ein paragraf under underoverskrifta «Menneskerettar» saman med fleire ålmenne menneskerettar. Det var interessant å diskutere kva tyding dette at samisk språk ligg innnunder «Menneskerettar» har, både for samisk språk, andre minoritetsspråk og norsk språk i landet vårt.

IMGP8709

På tross av lite folk så var det eit flott medlemsmøte.

Lagt inn i Arrangement | Legg att eit innspel

Grunnlova og språk

Medlemsmøte i Tromsø mållag:

Grunnlova og språk, ved professor Tove Bull.

Tid og stad:
Torsdag 11.12. kl 19.00
Universitetet, HSL, Fløy E, rom E0105

I høve grunnlovsjubiléet har Tove Bull lese grunnlova, og i føredraget
sitt ser ho nærare på språket i grunnlova, og på kva grunnlova har å
seie om språk, og kva konsekvensar det har fått for norsk språkpoltikk.

Vonar mange tek seg tid i adventstida!

Professor Tove Bull

Professor Tove Bull

Lagt inn i Arrangement, Uncategorized | Legg att eit innspel

Gudsteneste med nynorsk liturgi i Elverhøy kyrkje

Førstkommande søndag, 28.09.2014, vert det gudsteneste med nynorsk liturgi. Gudstenesta er vorte til i samarbeid med Nynorsklaget. Liv Ingebrigtsen frå Nynorsklaget er tekstlesar under gudstenesta, og representantar frå Tromsø Mållag står for kake og kaffi til kyrkjekaffi etter gudstenesta. Kari Nergård er prest. Vi gler oss til ei flott gudsteneste! Vel møtt til gudsteneste!

Elverhøy kyrkje. Biletet er henta frå Den norske kirke, Tromsø kirkelige fellesråd sine nettsider.

Elverhøy kyrkje. Biletet er henta frå Den norske kirke, Tromsø kirkelige fellesråd sine nettsider.

Lagt inn i Arrangement | Legg att eit innspel

Landsmøtet i Noregs Mållag, Gardermoen 4. – 6. april

Eg må berre seie, at dette var mitt fyrste landsmøte for Noregs Mållag. Personleg har eg lært utruleg masse om organisasjonen som eg ikkje visste frå før. Det har vore gode diskusjonar, hyggelege samtaler og nye folk å treffe på og bli kjent med.

Fredag 4.april
Fyrst fekk vi musikalske innslag frå den lokale kulturskulen. Veldig flinke elevar, som stolt viste fram sine ferdigheiter. Landsmøtet vart starta med å syngje «Nordmanden» (Mellom bakkar og berg), slik eg forstod var ein tradisjon. Ordføraren i Ullensaker heldt deretter ei tale til Landsmøtet.

Ordførar Harald Espelund

Ordførar Harald Espelund på talarstolen


Etter opninga vart det del ut ei rekke prisar:

Nynorsk barnelitteraturpris: Erna Osland for boka «Nasevis»
Nynorsk litteraturpris: Sigrun Slapgard for boka «Englestien»
Målprisen: NRK Super
Målblome: Martin Kolberg

Alle takka vel for merksemda og var glade over å få tildelt pris. Martin Kolberg held også ei forrykande tale om viktigheita av å få Grunnlova på nynorsk. Han lova møtelyden at dersom ikkje Stortinget vedtok Graver-utvalet sitt forslag den 6. mai, så kom han til å fremje kravet om Grunnlova på nynorsk ein gong til. Han fekk stor applaus for sin appell.

Martin Kolberg får Målblome av Marit Aakre Tennø

Martin Kolberg får Målblome av Marit Aakre Tennø

Marit Aakre Tennø heldt ein god leiartale, der ein fekk høyre om kva mållaget har gjort, samt alle utfordringar som har vore i året som har gått. I tillegg sa ho litt om utfordringar som ein tek med seg inn i dei neste to åra. Sentrale tema var Nynorskstafetten, situasjonen i randsonene, Odda-modellen (som var ein heit potet under heile møtet), samt opplæring av innvandrarar. Talen kan i sin heilskap lesast her: http://www.nm.no/tekst.cfm?id=3808 (beklager at lenka ikkje er interaktiv!)

I løpet av helga fekk vi fleire aktuelle foredrag. Det starta med Hilde Sandvik som heldt foredraget «Samanhengen mellom demokrati og nasjonalt sjølvstende» i samband med 200-årsjubileet for Grunnlova og norsk sjølvstende. Det eg spesielt merkte meg ved, var §112, som gjer Grunnlova mogleg å endre, altså er ho dynamisk. Sandvik fortalte at dette var den siste av dei revolusjonære grunnlovene, og ei av dei eldste i verda som framleis er gjeldande. I hovudsak er grunna førnemnde §112. Vi var i tillegg heldige som fekk lov til å behalde Grunnlova, sidan vi gjekk rett inn i union med Sverige. Grunnlova måtte reviderast for å tilpassast unionen, og i 4. november-grunnlova er «Noreg» nemnd 40 gonger, i motsetnad til 6 i den opphavlege 17. mai-grunnlova. Det var spanande også for underteikna å få seg ei omvising i Eidsvollsbygningen saman med andre interesserte målfolk på ettermiddagen.

Målfolk i Grunnlovssalen

Målfolk i Grunnlovssalen

Laurdag 5. april
Laurdag kan seiast å vera diskusjonsdagen. Taletida måtte ved alle ordskifte kuttast, og strek vart satt allereie under første innlegg. Til å vere rimelig fersk på denne typen store arrangement, samt utan eit førebudd innlegg, kom underteikna seg ikkje opp på talarstolen. Årsmeldinga vart godkjent, men det vart ytra eit ynskje om å få ein tilstandsrapport frå kvar enkelt kommune i neste årsmelding.

Heldig den som kan ete så mykje softis og popcorn som ein lystar!

Heldig den som kan ete så mykje softis og popcorn som ein lystar!

Eli Bjørhusdal og leiar i Tromsø Mållag, Trond Trosterud, heldt så eit tankevekkjande innlegg med tema «Ein språkpolitisk analyse». Eli Bjørhusdal prata mellom anna om korleis det ikkje er reguleringane i seg sjølve, men implementeringa som mållaget ikkje er nøgd med. Det er ikkje alltid like lett. Jamstellingsprinsippet sørgjer for at bokmål og nynorsk blir behandla likt. Slik blir både majoritetsspråk og minoritetsspråk sett i same bås. Dette problematiserte Bjørhusdal. Men staten har også forplikta seg til gå utover jamstellingsprinsippet, mellom anna med tanke på samisk. Der har dei lagt til rette for å auke talet på aktive samiske språkbrukarar. Treng vi tilsvarande mekanismar for nynorsk? Bør nynorsk også få ei særstilling som eit «minoritetsspråk»? Dette var opne spørsmål Bjørhusdal ville få folk til å tenkje over. Trond Trosterud heldt eit kvasst innlegg, med sterke formuleringar og kontrastar. Han slo eit slag for at jamstelling ikkje nødvendigvis er det vi ynskjer og det vi vil ha. Noreg er «eit land med 4 millionar sosiolingvistar». Det er flott, og det kan vi godt ha. Men jamstelling av nynorsk og bokmål i skulen er kanskje ikkje rett? «Bokmålselevar treng nynorsk for å bli gode i norsk» og «Nynorskelevar treng nynorsk for å lære morsmålet sitt». Fleire gode poeng som ein kan tenkje over.

Trond Trosterud

Trond Trosterud

Eli Bjørhusdal

Eli Bjørhusdal

Av dei ordinære sakene, var det arbeidsprogrammet som fekk aller flest personar opp på talarstolen. Det var tydeleg noko som fleire hadde innspel til. Det er også viktig, sidan det er eit arbeidsprogram som skal gjelde for nye fire år. Troms og Finnmark mållag leverte inn tre framlegg, som alle vart vedteke og innlemma i arbeidsprogrammet ved røystinga siste dagen.

Festmiddagen på kvelden vart opna av jazzbandet Baker Hansen, som syng songar etter Chet Baker omsett til norsk. Under middagen vart Hans Olav Tungesvik utnemnd til heidersmedlem i mållaget til stor applaus og jubel!

Baker Hansen

Baker Hansen

Salen

Salen

Hans Olav Tungesvik, nyutnemd heidersmedlem

Hans Olav Tungesvik, nyutnemd heidersmedlem

Sundag 6. april
Det var duka for tre forskjellige seminar denne dagen. Trond Trosterud prata om korleis ein kan bidra til Wikipedia, Ragnfrid Trohaug prata om nynorsk barnelitteratur og Steinulf Tungesvik prata om ny organisering av Noreg (altså kommunesamanslåing). Det var stort engasjement på alle seminara, og dei fleste ville nok helst hatt lengre tid til å diskutere og lære. Eg kan ikkje seie noko om alle tre seminara her, då eg berre, av praktiske årsakar, kunne delta på eitt av dei førnemnde.

Steinulf Tungesvik heldt eit langt føredrag om den nye organiseringa, korleis ein kan samanlikne seg med Finland og Danmark, og korleis målrørsla burde te seg. Han meinte at det var unødvendig med samanslåing av kommunane i Noreg, og at dei fleste av desse var store nok, både med tanke på innbyggjarar og areal. Det vart mykje snakk om samanhengen mellom sentrum og periferi, og korleis ei sentralisering kan slå negativt ut for nynorsken. I diskusjonen etterpå vart det snakk om moglegheita for å skape større nynorskkommunar, at ein burde hindre samanslåing, og korleis denne prosessen mest sannsynleg ikkje kan stoppast, og korleis ein då kan sjå moglegheitene til å påverka framfor moglege problem.

Seminar med Steinulf Tungesvik

Seminar med Steinulf Tungesvik

Resten av dagen gjekk med til vedteking av fråsegner, arbeidsprogram og økonomisaker. Det var stort sett eit samrøystes landsmøte som vedtok dei forskjellige tillegga og endringane. Enkelte framlegg var salen litt splitta i, men stort sett var møtet einige om dei store linene.

Røysting

Røysting

Dei framlegga med størst verdi for Troms og Finnmark, var framlegget de her ser bilete av. Det gjev litt meir fokus på Nord-Noreg, noko som er bra. I tillegg vart det både for 2015 og 2016 løyva 50 000 kroner til å fortsetje Nynorskstafetten, med eit halvvegs løfte om at Nord-Noreg då blir prioritert reiseområde.

Framlegg frå Troms og Finnmark Mållag

Framlegg frå Troms og Finnmark Mållag

Dagen og landsmøtet vart avslutta med val. Det nye styret for dei neste to åra ser slik ut:

Marit Aakre Tennø – Leiar
Sigbjørn Hjelmbrekke – Nestleiar

Styremedlemer:
Janne Nygård
Ingrid Fiskaa
Haakon Aase
Emil André Erstad
Karl Peder Mork (NMU)

Varamedlemer:
1. Bodil Vinjevoll
2. Randi Lohndal Frestad
3. Helga Hjetland
4. Øyvind Fenne
• Kristofer Stavseng (NMU)
• Synnøve Marie Sætre (NMU)

Den nye valnemda ser slik ut:

Steinulf Tungesvik – Leiar
Magni Hjertenes Flyum
Astrid Olsen
Mats Kvaløy-Bjørbekk
Synnøve Marie Sætre (NMU)

Vara:
1. Sveinung Rotevatn
2. Øystein Vangsnes
3. Aud Søyland
• Jorunn Simonsen Thingnes (NMU)
• Ingrid Hovstad (NMU)

Vel tilbake i Tromsø, og no er det berre å setje i gang med å få realisert det nye arbeidsprogrammet!

– Marie

Lagt inn i Uncategorized | Legg att eit innspel

Samisk forteljartradisjon og «Mannen som stoppa hurtigruta»

Lill Tove Fredriksen held føredrag om samisk forteljartradisjon

Lill Tove Fredriksen held føredrag om samisk forteljartradisjon

Takk til alle som kom på medlemsmøte og ope foredrag om samisk forteljartradisjon. Spesielt stor takk til Lill Tove Fredriksen som gav oss ei flott innføring i kva samisk forteljartradisjon er, og kvifor han er viktig i samisk kultur. Vi fekk høyre om både personlege opplevingar, forskjellige typar forteljingar, nidvisa Elvelanden, Stallo og om noaiden som person i samisk tradisjon. Alt dette gav eit godt innblikk og utgangspunkt for framsyninga ein etterpå kunne få med seg.

Det var interessant å høyre Lill Tove fortelje om kor viktig kaffikoppen er, og kva symbolsk verdi det har å setje seg ned for å ta ein kopp kaffi. Spesielt sidan kaffikanna og kaffikoppen var sentrale element i danseframsyninga «Mannen som stoppa hurtigruta». Johan Kaaven var ein karismatisk noaide, med mykje kunnskap, og som har levd vidare i forteljingane om han. Dei som fekk med seg både føredraget og framsyninga etterpå, fekk ein ekstra flott kveld. Underteikna kan fortelje at framsyninga var både spennande, nyskapande, hadde god driv og gode musikkarrangement.

(Må elles beklage at bileta ikkje er av topp kvalitet: Kameraet vart liggande att heime)

– Marie

Tilhøyrarar

Tilhøyrarar

Lagt inn i Arrangement | Legg att eit innspel

Samisk forteljartradisjon – Ope medlemsmøte på Hålogaland Teater

Tromsø Mållag inviterer til ei forelesning om samisk forteljartradisjon.

19. mars inviterer Tromsø Mållag til ei forelesning om samisk forteljartradisjon i Teaterkaféen på Hålogaland Teater. Lill Tove Fredriksen frå UiT vil ta oss med på ei reise gjennom den samiske forteljartradisjonen si historie. Dette blir ein fin inngang til stykket om den mystiske Johan Kaaven. Forelesninga er open for alle.

Etter forelesinga kan dei som ønskjer kjøpe seg billett og vere med på forestilling.

Velkomne!

Lagt inn i Arrangement | Med merkelapp | Legg att eit innspel